STAŁA WYSTAWA WYCINANEK

Wystawa wycinanek z Kolekcji Antoniego Śledziewskiego
w zbiorach Konstancińskiego Domu Kultury

W 2011 roku Konstanciński Dom Kultury otrzymał kolekcję wycinanek, dar dr Antoniego Śledziewskiego, filologa, kulturoznawcy i badacza folkloru. Kolekcja jest zbiorem ponad 2 500 eksponatów, pochodzących z lat 1949 – 2006, zawierającym dzieła z najważniejszych regionalnych ośrodków wycinankarstwa w Polsce, wykonane przez najwybitniejsze indywidualności twórcze w powojennej historii tej dziedziny.

W połowie XIX wieku, niemal wyłącznie na terenie Mazowsza i jego najbliższego pogranicza, rozwinął się szczególnie oryginalny typ wycinanki. Jej rozwój związany był z rozwojem papiernictwa na tym terenie szczególnie z rozkwitem fabryki papieru w Jeziornie, której początki istnienia sięgają 1760 roku. W 1838 roku fabryka, w której do tej pory produkowano głównie papier czerpany, jako pierwsza w kraju sprowadziła z Londynu maszynę parową do wyrobu papieru cienkiego, nawijanego na walec, zwanego „papierem bez końca”, który wkrótce zaczęła barwić i glansować. Ponieważ do produkcji papieru potrzebna była celuloza, pozyskiwana ze szmat, fabryka skupując je we wsiach na prawym brzegu Wisły, rozprowadzała swój produkt – kolorowy, glansowany papier, który, jak się okazało, doskonale nadawał się do tworzenia wycinankowych ozdób chłopskich chat.

Najstarsze i najprostsze formy wycinanek, pochodzą z prawobrzeżnego Powiśla. W przeciwieństwie do popularnych łowickich naklejanek są one jednobarwne. W prezentowanym na wystawie skromnym fragmencie kolekcji pokazujemy wycinanki sześciu artystek z Powiśla najbardziej związanego z Konstancinem-Jeziorną: Anny Sabały z Zambrzykowa Nowego, Rozalii Kowalczyk z Zambrzykowa Starego, Marianny Łysiak i Zofii Grzędy z Sobień Kiełczewskich, Zofii Świderskiej z Gożlina Górnego oraz Zofii Chlebowskiej z Michałówki.

Prezentacja fragmentu Kolekcji wycinanek dr. Antoniego Śledziewskiego jest elementem działań, zmierzających do otwarcia w przyszłości stałej galerii wycinanek w Konstancinie-Jeziornie.

Kurator wystawy: Hanna Kaniasta

wystawa wycinanki I